MIANOWNICTWO MASTOLOGICZNE

Słownik mastologiczny terminów pochodzenia obcego oraz dawnych rodzimych, związanych z sutkiem, jego funkcją i chorobami, zaklasyfikowanych w następujących grupach:

Niniejszy słownik jest uzupełnioną i stale poprawianą wersją (Tomasz Sioda, 2006 r.) opracowania "Mianownictwo mastologiczne", opublikowanego w Ginekologii Praktycznej, 2006, 14 (1):32-37

  Uwzględniono mianownictwo podane m.in. w następujących publikacjach:

  "Słownik lekarski polski" - Tadeusz Borowicz, Stanisław Ciechanowski, Stanisław   

  Domański, Leon Kryński; Kraków, 1905

  "Słownictwo anatomiczne" Część I i III - Stanisław Krysiński; Warszawa, 1898 - 1899

  "Polski Słownik Lekarski" - Fr. Giedrojć; Wydawnictwo Kasy im. Mianowskiego,

  Warszawa, 1931 - 1933

  "Mianownictwo położniczo-ginekologiczne" - Zenon Marcinkowski; PZWL, Warszawa,

  1986

  "Nazewnictwo polsko-łacińskie w położnictwie i ginekologii" - Marian Obara, Edmund

  Waszyński; PTG, Poznań, 1987

  SNOMED (Systemized Nomenclature of Medicine) - Warszawa, 1997

 

Mianownictwo mastologiczne, które nie zostało ujęte w opracowaniu:

Terminy w językach obcych, których tłumaczenie jest dosłowne

Terminy medyczne używane w onkologii oraz dotyczące etiologii chorób sutka 

zob.: http://focosi.altervista.org/pathohomotissuereproductive.html

Eponimy - zob.: http://www.whonamedit.com 

 

Skróty:

(arch.) - miano dawne

(ang.) - miano w języku angielskim 

(f.) - miano pochodzenia francuskiego

(gr.) - miano pochodzenia greckiego

(gw.) - miano gwarowe

(l.) - miano pochodzenia łacińskiego 

(n.) - miano w języku niemieckim

(wł.) - miano poprawne 

 

MIANA OGÓLNE

colostrum / colostra / lac colostrum (l.)  siara, młodziwo, mleziwo (gw.)

gala (gr.)  mleko

infant lactans / infant lactens (l.) dziecko karmione piersią, osesek, sysałek (arch.), 

  karmiątko (arch.), mlekujące dziecię (arch.)

lac (l.)  mleko

lac colostrum / colostrum / colostra (l.)  siara, młodziwo, mleziwo (gw.)

lac muliebre / l. humanum / l. femininum (l.)  mleko kobiece

lac transitorium (l.)  mleko przejściowe

lactatio (l.) / lactatus (l.) / lactation (ang.)  wydzielanie mleka, laktacja, okres wydzielania

  mleka; karmienie piersią

lactare / mammo (l.)  ssać pierś

lacteus / lacticolor / lactineus  (l.)  koloru mleka, mlecznobiały

lacto / mammo / mammam praebere  (l.)  dawać mleko, karmić dziecko piersią

mammalia (l.) ssaki, gromada zwierząt ssących

mammarius, mammalis (l.)  sutkowy

mastologia  1. nauka o sutkach; 2. dział zoologii zajmujący się ssakami (także:  teriologia,

  mammologia)

nutricatio (l.)  karmienie piersią; także: żywienie, karmienie w ogólności

 

MIANA TOPOGRAFICZNE

  

acinus glandulae mammariae  pęcherzyk (wł.: grono) gruczołowy (gruczołu sutkowego) 

areola mammae / areola mammorum (l.) otoczka sutkowa, toczek (arch.)

bursa serosa submammaria (l.)  torebka śluzowa podsutkowa

capsula adiposa mammae (l.)  torebka tłuszczowa sutka

corona perimammillaris (hypertrophica) owłosienie okołobrodawkowe sutka (nadmierne)

corpus mammae  ciało sutka (miąższ i podścielisko sutka)

crista mammaria (l.)/ mammary ridge (ang.)  grzebień sutkowy (embr.)

ductus excretorii mammae  przewody wyprowadzające sutka

ductus lactifer / d. lactiferus / d. galactophorus przewód mleczny, p. mlekonośny

ductus lactiferi colligentes (l.)  przewody mlekonośne zbierające (przewody

  wyprowadzające płatów gruczołu sutkowego)

ductus lobularis mammae  przewód zrazikowy (pławikowy) sutka

ductus interlobularis mammae  przewód międzyzrazikowy (międzypłacikowy)

galactophore (ang.)  przewód mlekonośny

glandula mammaria / g. lactifera  gruczoł sutkowy / gruczoł piersiowy / gruczoł

  mlekonośny

glandulae aberrantes lactiferi (l.)  gruczoły (gruczołki – arch.) otoczki sutkowej

   (gruczoły Montgomery’ego)

glandulae areolares (l.)  gruczoły otoczki sutkowej

glandulae conglomeratae mammae (l. arch.)  zraz (płat) gruczołu sutkowego

gors (fr.)  szyja i piersi kobiece; także: ubranie piersi, do gorsu  z wycięciem

  obnażającym szyję i część piersi

ligamenta suspensoria mammaria (l.) / Cooper’s ligaments (ang.)  więzadła wieszadłowe

  sutka

lobulus glandulae mammariae  zrazik (płacik) gruczołu sutkowego

lobus glandulae mammariae  zraz (płat) gruczołu sutkowego 

mamma (l., ang.)  1. sutek (gruczoł sutkowy / gruczoł mlekowy / gruczoł piersiowy / sutka [arch.] /

  cyc [arch.]); 2. przen. (l.) matka, żywicielka); 3. (wet.) wymię, cyc

mammalis (l.) sutkowy, dotyczący sutka

mamma virilis  (l.) sutek męski

mammarius  błędny termin anatom. - właściwy termin: mammalis

mammary line (ang.)  smuga sutkowa, listwa mleczna (embr.)

mammary ridge (ang.) / crista mammaria (l.)  grzebień sutkowy (embr.)

mammilla / mamilla  1. brodawka sutkowa, cycek, sutka 2. mała pierś kobieca, piersiątko 3. kurek u         beczki 

mammosus / mammeatus, -a, -um  (l.) posiadający duże piersi, piersiasty

mastos (gr.) - ó μαστóς - sutka zwierzęca, cycek, brodawka sutkowa 

mazos (gr.) - ó μαζóς - pierś niewieścia, sutek  

nazos (l. arch.) sutek

nipple-areolar complex (ang.)  kompleks brodawkowo-otoczkowy sutka, brodawka z

  otoczką sutkową jako całość anatomiczna i funkcjonalna,

papilla (mammae) (l.) brodawka sutkowa, w języku poezji - cały sutek

processus lateralis (axillaris) mammae (l.)  wyrostek boczny (pachowy) sutka = ogon sutka 

regio mammalis (l.)  okolica sutkowa klatki piersiowej (pl. regiones mammales)

retinacula mammae (l.)  troczki sutka

sacculus ductus lactiferi  woreczek przewodu mlecznego (arch.) = zatoka mleczna

sinus intermammaria (l.)  zagłębienie pomiędzy sutkami kobiecymi; gors (arch.)

sinus lactifer / s. lactiferus / s. lacteus  zatoka mleczna (s. lactiferi / s. lactei – pl.)

thelion  punkt somatometryczny na szczycie brodawki sutkowej

thelium  brodawka sutkowa

 

MIANA CHORÓB

abscessus mammae (l.)  ropień sutka

acromastitis / akromastitis / theilitis  zapalenie brodawki sutkowej

agalactorrhoë / agalactorrhoea / galactostasia / galactostatis  zatrzymanie wypływu

  mleka z sutka, zastój mleka w sutku

atrophia mammae (l.)  zanik sutka

breast atrophy / mastatrophia (ang.)  zanik sutka    

ductectasia (ang.)  zob. involution cyst

dysgalactia  zaburzenie wydzielania mleka

febris lactea (l.) / galactopyra (gr.) gorączka mleczna

fibroadenomatosis mammae cystica  dysplasia sutkowa z wytworzeniem torbieli

 - dysplasia mammae benigna

 - fibrosis mammae cystica

 - mastitis (chronica) cystica

 - mastopathia fibrosa cystica

 - morbus Reclus (- Schimmelbusch)

 - syndroma Reclus

fissura mammillae  pęknięcie brodawki sutkowej

galactocele / galactoma / lactocele (l., ang.)  torbiel mleczna, rozstrzeń mleczna (arch.)

galactophoritis  zapalenie przewodów mlecznych

galactopyra (gr.) / febris lactea (l.) gorączka mleczna

galactoplania / galactometastasis  wydzielanie mleka w miejscu niewłaściwym

galactorrhoë / galactorrhoea / lactorrhoea mlekotok (niepołogowy), mlekociek (arch.),

  obustronny nadmierny lub samoistny wypływ mleka bez związku z karmieniem piersią,

galactostasis / galactostasia / galactoschesis / agalactorrhoë / agalactorrhoea (gr.,

  ang.) zastój mleka w sutku, zatrzymanie wypływu mleka z sutka

gynecomastia  (ang.)  ginekomastia - nadmierny rozrost tkanek sutka u mężczyzn

gyniocomastes (gr.)  sutki przerośnięte u mężczyzn  

hypogalactia / hypogalactosis / oligogalactia (gr., l., ang.)  niedostateczne wydzielanie

  mleka

hypergalactia / hypergalactosis / polygalactia  (gr., l., ang.)  nadmierne wydzielanie

  mleka

hypertrophia mammaria juvenilis  przerost sutków młodzieńczy

inflamatio mammorum  (l.)  zapalenie sutka

inflammatis mammillarum  (l.)  zapalenie sutka, - połogowe

involution cyst / mammary duct ectasia / ductectasia  (ang.) łagodny stan

  chorobowy gruczołu sutkowego cechujący się przede wszystkim poszerzeniem światła

  przewodów mlecznych, z zagęszczeniem wydzieliny gruczołu, zapaleniem wewnątrz-

  przewodowym, około-przewodową i śródmiąższową przewlekłą reakcją zapalną z

  dominacją plazmocytów; zwykle występuje podczas lub po menopauzie

lacteal / milk cyst (ang.)  torbiel gruczołu sutkowego spowodowana przez

  zablokowanie przewodu mlecznego

lactorrhoë / lactorrhoea  mlekotok, nadmierne wydzielanie mleka

mamma areolata   stan sutka z uwypukloną, nabrzmiałą otoczką sutkową (podczas

   laktacji)

mamma sanguinolenta  sutek krwawiący

mammary abscess (ang.)  ropień piersi, najczęściej spowodowany przez gronkowca

  złocistego lub paciorkowce, najczęściej występuje u kobiet w okresie laktacji

 - central mammary abscess  ropień w głębokim miąższu (unicentric – w jednej

    lokalizacji,

   multicentric – w mnogiej lokalizacji)

- subareolar abscess  ropień w tkance podskórnej pod otoczką sutkową 

- subcutaneous mammary / premammary abscess  ropień w skórze i tkance podskórnej

   sutków

 - retromammary abscess  ropień w miękkiej tkance u podstawy gruczołu sutkowego

mammary duct ectasia  zob.  involution cyst

mammary sclerosing adenosis / sclerosing adenosis of breast  choroba sutków

  cechująca się wystąpieniem mnogich, twardych i tkliwych guzków, zwłóknieniem tkanek,

  bolesnością, czasami obecne są małe torbiele

mammilitis  zapalenie brodawki sutkowej

mastadenitis  zapalenie gruczołu sutkowego

mastatrophia / breast atrophy (ang.)  zanik sutka    

mastitis / mastadenitis / mammitis (gr., l., ang.)  zapalenie sutka / zapalenie gruczołu sutkowego  

 - chronic glandular mastitis (Phocas' disease) (ang.) przewlekłe zapalenie sutków

 - circumductal mastitis (ang.)  zapalenie okołoprzewodowe sutka

 - gargantuan mastitis (ang.)  patologiczne powiększenie piersi do niezwykłej wielkości

 - glandular mastitis / parenchymatous mastitis zapalenie elementów wydzielniczych

    sutka

 - granulomatous mastitis (ang.)  zapalenie ziarniniakowate sutka (b. rzadka choroba

    sutka, rozpoznawana na podstawie badania histopatologicznego)

 - interstitial mastitis (ang.) zapalenie podścieliska sutka

 - mastitis factitia (l.)  rzekome zapalenie sutka

 - mastitis granulomatosa (l.)  zapalenie ziarniniakowate sutka (b. rzadka choroba sutka,

    rozpoznawana na podstawie badania histopatologicznego)

 - mastitis gummosa (l.)  kiłowe zapalenie sutka

 - mastitis infectiosa acuta  (l.) zapalenie sutka zakaźne (epidemiczne) ostre 

 - mastitis neonatorum  (l.) miano ogólne określające następujące nieprawidłowe stany

   sutków u noworodka: przerost, obrzmienie, wydzielanie mleka, zapalenie ze zropieniem

   lub wytworzeniem drobnych guzków

 - mastitis phlegmonosa (l.)  ropowicze zapalenie sutka

 - mastitis puerperalis (l.)  połogowe zapalenie sutka

 - mastitis retentiva  ostre zastoinowe zapalenie sutka

 - mastitis tuberculosa (l.)  gruźlicze zapalenie sutka

 - nonpuerperal mastitis (ang.)  niepołogowe zapalenie sutka

 - periductal mastitis / relapsing subareolar abscess / squamous metaplasia of

   galactophorous ducts  (ang.) zapalenie tkanek wokół przewodów mlecznych sutka  

 - panmastitis  zapalenie całego sutka

 - phlegmonous mastitis (ang.)  ropowicze zapalenie sutka, zapalenie sutka prowadzące

   do wytworzenia ropnia

 - plasma cell mastitis (ang.) stan piersi charakteryzujący się naciekiem podścieliska

   sutków przez komorki plazmatyczne i proliferacją komórek wyściełających przewody

   mleczne

 - puerperal mastitis (ang.)  połogowe zapalenie sutka

- retromammary mastitis, submammary mastitis, paramastitis  zapalenie tkanek w

  otoczeniu gruczołu sutkowego

 - stagnation mastitis / caked breast (ang.)  lokalne obrzmienie jednego lub kilku płatów

   sutka w postaci zwykle bolesnego guza, najczęściej zdarza się we wczesnej laktacji

   wskutek miejscowego zastoju mleka i/lub zablokowania przewodów mlecznych

 - suppurative mastitis (ang.)  ropne zapalenie piersi

mastodynia / mastalgia / mammalgia / mazodynia (gr.,l., ang.)  ból sutka

mastomenia  zastępcze krwawienie miesięczne z sutka

mastoncus (gr.)  guz sutka

mastopathia cystica (l.) / cystic mastopathy (ang.)  stan chorobowy gruczołu

  sutkowego z wytworzeniem torbieli

mastopathy (ang.)  mastopatia = choroba sutka

mastoptosis (l.) / pendulous breasts (ang.)  piersi obwisłe, opadnięte, nadmiernie

  wydłużone

mastorrhagia  krwotok z gruczołu sutkowego

mastoscirrhus  rak włóknisty sutka

mastosis (gr., l., ang.)  guzkowatość sutka 

neuralgia mammalis  ból sutka bez zmian organicznych

oligogalactia / hypogalactosis / hypogalactia  niedostateczne wydzielanie mleka

polygalactia / hypergalactia / hypergalactosis (l., ang.)  nadmierne wydzielanie mleka

pseudoangiomatous stromal hyperplasia (PASH) of the mammary gland / nodular

  myofibroblastic hyperplasia of the mammary stroma  łagodna postać przerostu

MIANA FUNKCYJNE

ablactatio / galactischia  ustanie wydzielania mleka, odstawienie od piersi

agalactorrhoë / agalactorrhoea / galactostasia / galactostasis  zatrzymanie wypływu mleka

  z sutka, zastój mleka w sutku

alactasia (l.) alaktazja wrodzona całkowity uwarunkowany genetycznie brak laktazy w śluzówce

  jelita
alteratio mammae cyclica (proliferativa)  cykliczna (rozrostowa) zmiana sutka

alteratio mammae secretoria cyclica  cykliczna zmiana wydzielnicza sutka

evolutio mammae lobularis / e. m. acinosa  rozwój płacików sutka (podczas ciąży)

galactagogue / galactogogue / lactagogue  lek mlekopędny; mlekopędny (ang.)

galactischia / ablactatio  ustanie wydzielania mleka, odstawienie od piersi

galactogogum / galactophori medicamentum / lactogogum  lek mlekopędny

galactogogus / lactogogus  mlekopędny

galactophyga medicamenta   leki hamujące laktację, mlekogubne, mlekotratne

galactopoiesis  stadium wydzielania mleka dojrzałego

galactopoia medicamenta   leki pobudzające laktację, mlekodajne, namleczne

galactorrhoë / galactorrhoea / lactorrhoea mlekotok (niepołogowy), mlekociek (arch.)

galactosis  wydzielanie mleka w gruczołach sutkowych

hygrogalactia (gr.) wodnistość mleka

hypogalactia / hypogalactosis / oligogalactia  niedostateczne wydzielanie mleka

hypolactasia (l.) zmniejszenie aktywności laktazy w śluzówce jelita (hipolaktazja pierwotna -
  fizjologiczne obniżenie się aktywności laktazy u dorosłych)
hypergalactia / hypergalactosis / polygalactia  nadmierne wydzielanie mleka

involutio mammae menstrualis  miesiączkowa inwolucja sutka

involutio mammae post lactationem  inwolucja polaktacyjna sutka

mamma lactans  sutek w okresie wydzielania

lactagogus  mlekopędny, namleczny

lactesco (l.) zaczynać wytwarzać mleko, zamieniać się w mleko

lactogenesis  stadium wydzielania siary i mleka przejściowego

lactifugum (l.) / lactifuge (ang.)  czynnik hamujący wydzielanie mleka

lactifugus (l.)  hamujący wydzielanie mleka
latch-on (am. ang.) <fixing to> uchwycenie brodawki i otoczki sutkowej przez dziecko podczas
  ssania piersi
  a shallow <poor, good, asymmetric> latch on a long nipple <on a nipple shield>  płytkie <
  słabe, dobre, asymetryczne> uchwycenie <zassanie> -
  a <the> well-latched newborn  noworodek, który dobrze <prawidłowo> zassał brodawkę z
  otoczką i utrzymuje ją we właściwej pozycji podczas karmienia piersią; noworodek dobrze
  przyssany do piersi, dobrze ucapiony piersi; optimally <poorly> latched to the breast 
  optymalnie <słabo> przyssany do piersi <ucapiony piersi>
  to latch on uchwycić <zassać> brodawkę i otoczkę sutkową w celu ssania piersi
  to relatch  ponownie uchwycić <zassać> brodawkę i otoczkę sutkową w celu ssania piersi

mammoplasia  rozwój tkanki sutków

normogalactia  prawidłowe wydzielanie mleka

oligogalactia / hypogalactosis / hypogalactia  niedostateczne wydzielanie mleka

polygalactia  obfite wydzielanie mleka

thelarche  uaktywnienie rozwoju sutka w okresie dojrzewania płciowego

thelasis / thelasmus  ssanie piersi (l.)

 

 

MIANA WAD WRODZONYCH

agenesia mammae / amastia  brak sutka
amastia / amazia / agenesia mammae  brak sutka
anisomastia  sutki niejednakowej wielkości
aplasia mammae  brak ciała sutka (brak narządu, brak zawiązka)
athelia  brak brodawki i otoczki sutkowej
erratic mamma (ang.) / mamma ectopica (l.)  gruczoł sutkowy nadliczbowy, który
  występuje w nieprawidłowym miejscu (poza linią mleczną)
hypomastia / micromastia (ang.)  niedorozwój sutka, sutek nienormalnie mały
hypoplasia mammae (l.)  niedorozwój ciała sutka
inversothelia / nipple inversion (ang.) wciągnięta brodawka sutkowa
macromastia / macromasia / macromazia (ang.) nadmierny rozrost (przerost) sutka
mamma aberrans  sutek dodatkowy  
- mamma accessoria  gruczoł sutkowy nadliczbowy, zwykle występuje wzdłuż linii
    mlecznej (listewki mlekowej)  
- mamma ectopica (l.) / erratic mamma (ang.)  gruczoł sutkowy nadliczbowy, który
   występuje poza linią mleczną (listewką mlekową)
mammilla accessoria  brodawka sutkowa dodatkowa
mammilla circumvallata / papilla circumvallata obtecta  brodawka sutkowa obwałowana /
  brodawka sutkowa okolona ukryta
mammilla fista / papilla fista  brodawka sutkowa szczelinowata
mammilla lissa  słabo wystająca brodawka sutkowa
mammilla plana / papilla plana  płaska brodawka sutkowa
mammilla (papilla) retracta / m. inversa / m. invertita  brodawka sutkowa wciągnięta
micromastia / hypomastia  niedorozwój sutka, sutek nienormalnie mały
microthelia  niedostateczny rozwój brodawek sutkowych
pleiomastia / pleiomazia (gr.)  sutki mnogie
polymastia / polymazia / polymelia  nadliczbowe sutki
polymastia incompleta  nadliczbowe struktury sutkowe   

 

MIANA OPERACJI NA SUTKU

mammaplasty / mammoplasty  mammoplastyka (ang.):

 - augmentation mammaplasty  operacja chirurgiczna polegająca na powiększeniu sutka

 - reduction mammaplasty  operacja chirurgiczna polegająca na zmniejszeniu sutka

mammectomia / mastectomia (l.)  wycięcie sutka

mammectomy / mastectomy (ang.)  wycięcie sutka

mammilliplastica / theleoplastica  operacja plastyczna brodawki sutkowej

mammotomy (ang.) / mastotomia  chirurgiczne przecięcie (nacięcie) sutka

mastopexia (l.) / mastopexy (ang.) / mazopexy (ang.)  mastopeksja = operacja chirurgiczna

  w leczeniu → mastoptosis = chirurgiczne podniesienie i ustalenie obwisłych sutków

mastostomia  chirurgiczne przecięcie (nacięcie) sutka z drenażem

mastotomia / mammotomy (ang.)  chirurgiczne przecięcie (nacięcie) sutka

theleoplastica / mammilliplastica operacja plastyczna brodawki sutkowej

theloplastica  operacja wytwórcza brodawki sutkowej

 

MIANA POZOSTAŁE

Amazonki (poch. gr.) „bezpierśne” kobiety wojowniczki z legendarnego państwa w Azji
  Mniejszej, które ponoć odcinały sobie prawą pierś dla celów walki, pozostawiając lewą pierś do
  karmienia dziecka

 

   Posąg Amazonki

   w Giardini Mattei

  w Rzymie,

  miedzioryt, XVIII w. 

 

 

amazon thorax klatka piersiowa tylko z jednym sutkiem
biust (poch. fr.) 1. część klatki piersiowej z obu sutkami u kobiety; 2. gors kobiecy; 3. popiersie
biusthalter (poch. fr./niem.) biustonosz, stanik, rodzaj miekkiego gorsetu
dekolt (poch. fr. - decoletté) wycięcie ubrania obnażające szyję, ramiona i część piersi kobiecych
Galactodendrum utile drzewo mleczne, milk tree (ang.), Milchbaum (n.), wsp. nazwa

  taksonomiczna: Brosimum utile
galactometrum (gr.) przyrząd do pomiaru zawartości tłuszczu w mleku, mlekomierz,

  laktometr, zob. lactometer / butyrometer / lactobutyrometer (ang.), pioskop (n.)
Galaktotrophusa (gr.) motyw we wschodniej ikonografii chrześcijańskiej - Matka Boża Karmiąca
gors (poch. fr.) ubranie piersi, także: szyja i piersi kobiece; do gorsu z wycięciem
  obnażającym szyję i część piersi
gorset (poch. fr. - corset) stanik wieśniaczy strojny, bez rękawów, sznurowany; rodzaj
  obcisłego stanika z fiszbinami
Hexenmilch (n.) mleko z powiększonych sutków u noworodka, tzw. czarcie mleko, mleko
  czarodziejskie
infant lactans / infant lactens (l.) dziecko karmione piersią, osesek, sysałek (arch.), karmiątko   (arch.), mlekujące dziecię (arch.)
kapsułki karmiące (arch.) fabrycznie przygotowane wkłady do smoczków uspokajaczy   (skład: miód,
laktoza, sacharoza, masło niesolone, kwaśny fosforan wapnia)
klej (arch.) pierwsze krople siary, siara
lac coagulatum / lac coactum mleko zsiadłe, zwarzone, ścięte, skisłe
lac senum (l.) mleko starych ludzi = wino („Vinum lac senum est”)
lactans / lactens (l.) dziecko karmione piersią, osesek, sysałek (arch.)
lactant (ang.) karmiony piersią, osesek, dziecko przy piersi
lactanctius (l.) / laktancjusz (arch.) ten, którego słowa płyną jak mleko (Jacobus Pontan)
lactarium  bank (zbiornica) mleka kobiecego, laktarium; pożywienie mleczne, dieta mleczna
lactascens mlekowaty, mleczny
lactatio mercenaris (l.) karmienie przez mamkę (odpłatne)
lacteus (l.) karmiony piersią, osesek, dziecko przy piersi; pełen mleka, powstający z mleka,
  biały jak mleko
lacticinator  (l.) mleczarz

lacticinia (l.) mleczywo, nabiał
lactigo / lactumen / crusta lactea (l.) strup mleczny v. strup słodki (arch.), zapalenie
  łojotokowe skóry głowy, ciemieniucha
lactisugium odciągacz mleka, przyrząd do ssania mleka, odsysacz mleka, mlekociąg (arch.),
  mamka (arch.), ssawka (arch.)
lactivorus mlekożerny
lactodensimeter przyrząd do oznaczania ciężaru właściwego mleka, gęstomierz do mleka
lactometer / butyrometer / lactobutyrometer (ang.) przyrząd do pomiaru zawartości
  tłuszczu w mleku, mlekomierz, masłomierz, laktometr, zob. galactometrum (gr.), pioskop (n.)
lactoscope (ang.) laktoskop, przyrząd do oglądania mleka w powiększeniu

mamczarka (arch.) mamka, mamcząca, kobieta trudniąca się odpłatnym karmieniem piersią
mamczarnia (arch.) dom zawodowych mamek
mamczarstwo / mamczenie (arch.) zawód polegający na odpłatnym karmieniu piersią
mamka sztuczna (arch.) butelka do karmienie niemowląt; - angielska (arch.) butelka do karmienie   niemowląt z dwoma otworami lub z rurką w korku
mammatus  (l./ang.) rodzaj chmury z wypukłościami w dolnej warstwie, które przypominają sutki,         (zjawisko mamma najlepiej obserwowane przy zachodzie słońca)

mammiculae (l.) piersiątka, piersiczki, pierski (arch.)
mammothreptus (l.) / mammothreptos (gr.) niemowlę zbyt długo karmione piersią;
  dziecko rozpieszczone, dziecko wychowane przez babkę
mamła (gw.) / mamra (gw.) karmiąca piersią
mamłać (- się) (gw.) / mamrać (- się) (gw.) rozpinać (- się) do karmienia piersią
mastodeton (gr.) kobieca przepaska na piersi, stanik, biustonosz
mastomania przedłużanie karmienia piersią dla przyjemnych zmysłowych wrażeń podczas
  karmienia

matrix (l.)  matka karmiąca (także: samica rozpłodowa, maciora, pień puszczający gałęzie,

  źródło, początek, macica, macierz, metryka)

mleczanka (arch.)  napój lekarski zrobiony z tłustych nasion i wodnistego płynu; - prawdziwa 
  (emulsio vera – l.), - fałszywa = zawiesina
mleko panieńskie (arch.) leki w postaci zawiesiny o mlecznym kolorze
mlekować (arch.) karmić (się) piersią
napierśnik (arch.) 1. część dawnego stroju Żydówki - zob. załóżka na piersi; 2. część
  zbroi płytowej osłaniającej pierś; 3. część rzędu końskiego
nutritio (l.) karmienie piersią, odżywianie, żywienie, nutrycya (arch.)
nutrix (l.) mamka, karmicielka, żywicielka
nutricula (l.) mamka, żywicielka
ostentatio mammarum (l.) wystawienie na pokaz nagiej piersi, w dziełach sztuki plastycznej - motyw
  o znaczeniu symbolicznym
papparium (l.) papka, pokarm dla dzieci odstawionych od piersi
pioskop (n.) przyrząd do pomiaru zawartości tłuszczu w mleku, mlekomierz, laktometr, zob.
  galactometrum (gr.), lactometer / butyrometer / lactobutyrometer (ang.)
pokarm dawny (arch.) pokarm mamki, która karmiła już od dawna
pokarm mamczyny (arch.) pokarm od mamki; - matczyny pokarm od matki
pypek, pypka (arch.) brodawka sutkowa

serum lactis (l.) serwatka, kapałka (arch.)

ssawiec (arch.) ssak - zwierzę z gromady ssaków/ssawców; osesek
ssawka, ssawnik, sysadło (arch.) smoczek flaszki / butelki do karmienia niemowląt; także:
  flaszka ze smoczkiem; także: smoczek uspokajacz
suck (ang.) ssać; zassać; zassanie; siła ssania; dźwięk ssania; pokarm uzyskany z piersi
suckle (ang.) ssać pierś; karmić piersią; przystawić do piersi
suckling (ang.) niemowlę, które nie zostało jeszcze odstawione od piersi
suspensorium mammae (l.) opaska uciskowa sutków w celu zahamowania laktacji

trofeus / trofos (gr.) o kobiecie: karmicielka, mamka
Virgo (Maria, Madonna) lactans (l.) motyw w łacińskiej ikonografii chrześcijańskiej → Matka Boża Karmiąca 

  

załóżka na piersi (arch.)  część dawnego stroju Żydówki - oddzielny przód stanika zasłaniający
  rozcięcie bluzki, zwykle ozdobny; inaczej napierśnik

żyłka mleczna (arch.)  przewód mlekonośny  

 

© karmienie-piersia.win.pl; tel. (061) 8212487; e- mail: info@karmienie-piersia.win.pl